Mô hình SMART để thiết lập mục tiêu và lập kế hoạch lần đầu tiên được George T. Doran giới thiệu trong một bài báo năm 1981 có tựa đề “There’s a S.M.A.R.T. Way to Write Management’s Goals and Objectives”. Doran, một cố vấn quản lý và cựu giám đốc lập kế hoạch doanh nghiệp của Công ty Điện lực Washington Water, đã công bố khái niệm này trên tạp chí Management Review.
Trong bài báo gốc của mình, Doran đã phác thảo các tiêu chí SMART như một cách để các nhà quản lý xác định rõ ràng và đạt được mục tiêu của họ. Theo thời gian, mô hình này đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm kinh doanh, giáo dục và phát triển cá nhân, như một công cụ để thiết lập các mục tiêu rõ ràng và có thể thực hiện được.
Mặc dù mô hình đã có sự thay đổi đôi chút về cách mô tả các tiêu chí, ví dụ “Realistic” thay cho “Relevant,” hay “Attainable” thay cho “Achievable”, nhưng có thể khẳng định rằng khuôn khổ ban đầu của Doran đã đặt nền tảng cho những gì đã trở thành tiêu chuẩn trong việc thiết lập mục tiêu.
Nguyên tắc S.M.A.R.T như sau:
- Specific: Mục tiêu cần cụ thể và rõ ràng
- Measurable: Tính đo lường được của mục tiêu
- Achievable/ Attainable: Tính khả thi/ khả năng đạt được của mục tiêu
- Relevant/ Realistic: Mục tiêu cần thực tế
- Time-based: Thời hạn hoàn thành mục tiêu
Phân tích nguyên tắc
Mô hình SMART được sử dụng rộng rãi trong lập kế hoạch và thiết lập mục tiêu, giúp đảm bảo các mục tiêu rõ ràng, có thể đạt được và có thể đo lường được.
- S – Cụ thể
Mục tiêu phải rõ ràng và không mơ hồ. Mục tiêu phải trả lời các câu hỏi như: Chính xác thì tôi muốn đạt được điều gì? Những ai tham gia? Mục tiêu sẽ diễn ra ở đâu? Tại sao mục tiêu này lại quan trọng? Ví dụ: Thay vì nói “Cải thiện dịch vụ khách hàng”, một mục tiêu cụ thể sẽ là “Cải thiện thời gian phản hồi dịch vụ khách hàng thêm 20%”.
- M – Có thể đo lường được
Mục tiêu phải định lượng được để có thể theo dõi tiến độ và đo lường thành công. Điều này giúp bạn xác định được mức độ tiến triển đã đạt được và thời điểm đạt được mục tiêu. Ví dụ: “Tăng doanh số bán hàng thêm 15% trong quý tiếp theo”.
- A – Có thể đạt được
Mục tiêu phải thực tế và có thể đạt được, với các nguồn lực, kỹ năng và thời hạn về thời gian. Điều quan trọng là phải đặt ra một mục tiêu mang tính thách thức nhưng không phải là không thể. Ví dụ: Nếu bạn đã tăng doanh số 5% mỗi quý, mục tiêu tăng 15% trong quý tiếp theo có thể đạt được, nhưng mục tiêu 50% có thể không không có khả năng đạt được.
- R – Có liên quan (hoặc Thực tế)
Mục tiêu phải có giá trị và phù hợp với các mục tiêu kinh doanh hoặc cá nhân rộng hơn. Mục tiêu phải có ý nghĩa đối với cá nhân hoặc tổ chức và góp phần vào các mục tiêu hoặc giá trị bao quát. Ví dụ: “Phát triển chiến lược tiếp thị mới để nâng cao nhận thức về thương hiệu” có thể có liên quan nếu bạn đang muốn mở rộng sự hiện diện trên thị trường.
- T – Có giới hạn thời gian
Mục tiêu phải có khung thời gian rõ ràng để hoàn thành. Điều này giúp tập trung nỗ lực và ngăn ngừa sự trì hoãn bằng cách tạo ra cảm giác cấp bách. Câu hỏi: Khi nào tôi muốn đạt được mục tiêu này? Hạn chót là khi nào? Ví dụ: “Ra mắt sản phẩm mới vào cuối quý 2 năm 2024”.